ETFs zijn de afgelopen jaren steeds populairder geworden bij mensen die willen beleggen zonder het wiel opnieuw uit te vinden. De afkorting staat voor Exchange Traded Fund, wat vrij vertaald betekent: een beleggingsfonds dat je op de beurs kunt kopen en verkopen. Dat klinkt ingewikkeld, maar het idee erachter is eigenlijk heel eenvoudig. Je koopt met één aankoop een stukje van tientallen of zelfs honderden bedrijven tegelijk. Zo spreid je je geld zonder dat je zelf voor elk bedrijf afzonderlijk een beslissing hoeft te nemen.
Hoe een beursgehandeld fonds werkt
Een beursgehandeld fonds volgt meestal een index, zoals de AEX of de S&P 500. Een index is een lijst van bedrijven die samen een bepaalde markt vertegenwoordigen. Als de bedrijven in die index het goed doen, stijgt de waarde van het fonds. Gaat het minder goed? Dan daalt de waarde. Je koopt dus als het ware een kopie van zo’n index. Dit heet passief beleggen, omdat er geen fondsbeheerder actief beslissingen neemt over welke aandelen erin zitten. Dat maakt de kosten lager dan bij veel andere beleggingsvormen, want je betaalt geen hoge beheervergoeding aan iemand die de markt probeert te verslaan.
Wat je kunt verwachten van risico en rendement
Beleggen brengt altijd risico met zich mee, en dat geldt ook voor indexfondsen. De waarde kan stijgen, maar ook dalen. Toch biedt spreiding over veel bedrijven tegelijk een zekere bescherming. Als één bedrijf het slecht doet, heeft dat minder invloed op je totale inleg dan wanneer je alles in dat ene bedrijf had gestoken. Over de lange termijn laat de aandelenmarkt historisch gezien een stijgende lijn zien, al zijn er altijd perioden van daling. Hoe langer je je geld belegd laat staan, hoe meer tijd je hebt om eventuele verliezen goed te maken. Dat maakt beleggen via zo’n fonds interessant voor mensen die denken aan de toekomst, zoals hun pensioen of een grote aankoop over tien of twintig jaar.
Kosten en belasting bij beleggen in fondsen
De kosten van een indexfonds zijn meestal laag. Je betaalt een jaarlijkse beheerkostenvergoeding, ook wel TER genoemd, wat staat voor Total Expense Ratio. Bij veel passieve fondsen ligt dit tussen de 0,05% en 0,5% per jaar. Dat lijkt weinig, en dat is het ook vergeleken met actief beheerde fondsen, die soms 1% tot 2% per jaar rekenen. Toch tellen kleine kostenverschillen over tientallen jaren op tot grote bedragen. In Nederland betaal je over je beleggingen vermogensrendementsheffing in box 3. De belastingdienst gaat daarbij niet uit van je werkelijke winst, maar van een fictief rendement op je vermogen boven een bepaalde grens. Het is slim om dit mee te nemen in je berekeningen voordat je begint.
Hoe je begint met kopen en verkopen
Om een indexfonds te kopen heb je een beleggingsrekening nodig bij een bank of broker. Er zijn veel aanbieders in Nederland, variërend van traditionele banken tot online brokers. Zodra je een rekening hebt geopend en geld hebt gestort, kun je zoeken naar het fonds dat bij je past. Je let daarbij op de index die gevolgd wordt, de kosten, en of het fonds de dividenden uitkeert of herbelegt. Fondsen die dividend herbeleggen worden ook wel accumulerende fondsen genoemd. Ze kopen automatisch nieuwe stukken aan met het ontvangen dividend, waardoor je vermogen sneller groeit door het effect van samengestelde rente. Fondsen die dividend uitkeren worden distribuerende fondsen genoemd. Welke variant beter past, hangt af van je persoonlijke situatie en wat je met het geld wil.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een ETF en een gewoon beleggingsfonds?
Een ETF wordt net als een aandeel op de beurs verhandeld, waardoor je op elk moment van de dag kunt kopen of verkopen. Een gewoon beleggingsfonds wordt maar één keer per dag geprijsd en je handelt dan via de fondsbeheerder zelf. ETFs zijn vaak goedkoper en transparanter omdat ze een index volgen in plaats van actief beheerd te worden.
Hoeveel geld heb je nodig om te beginnen?
Je hebt geen groot startkapitaal nodig om te beginnen met beleggen in indexfondsen. Bij veel brokers kun je al instappen met een paar euro per maand. Sommige platforms bieden zelfs de mogelijkheid om in fracties van een fonds te beleggen, zodat je ook met kleine bedragen breed gespreid kunt beleggen.
Is beleggen in indexfondsen geschikt voor beginners?
Beleggen in indexfondsen wordt vaak gezien als een toegankelijke manier om te beginnen, omdat je niet zelf aandelen hoeft te selecteren. Je belegt in een hele markt tegelijk. Toch is het verstandig om je vooraf goed te informeren over de risico’s en je eigen financiële situatie goed in kaart te brengen voordat je begint.
Wat betekent het als een fonds een index volgt?
Als een fonds een index volgt, betekent dit dat het dezelfde samenstelling aanhoudt als die index. Zit Apple voor 5% in de S&P 500, dan zit Apple ook voor ongeveer 5% in het fonds. De waarde van het fonds beweegt daardoor mee met de index. Je profiteert van de stijgingen, maar deelt ook in de dalingen.
